Czym właściwie jest mruczenie kota? Jaki jest mechanizm mruczenia?
Mruczenie to dla kota jeden z naturalnych sposobów komunikacji, wyrażania emocji, a także samoleczenia i budowania relacji. Dla człowieka stanowi natomiast dowód, że zwierzę czuje się z nim dobrze. Zrozumienie znaczenia tego niezwykłego dźwięku pozwala nam jeszcze lepiej wsłuchiwać się w potrzeby naszych czworonożnych towarzyszy oraz doceniać ich wyjątkową naturę.
Mruczenie to unikalny, charakterystyczny dźwięk, który koty potrafią generować poprzez naprzemienne kurczenie i rozluźnianie mięśni krtani przy jednoczesnym przepływie powietrza przez struny głosowe. W przeciwieństwie do innych kocich wokalizacji, takich jak np. miauczenia czy syczenia, mruczenie odbywa się w czasie wdechu i wydechu, dzięki czemu posiada ciągły charakter. Częstotliwość wibracji mieści się zwykle w zakresie od 25 do 150 hz. Jest ona na tyle interesująca, że znajduje się w paśmie, które według badaczy posiada właściwości terapeutyczne – wspomaga m. in. regenerację tkanek i łagodzi napięcie.
Z fizjologicznego punktu widzenia mechanizm mruczenia nadal nie jest do końca poznany. Wiadomo jednak, że dźwięk ten powstaje na skutek rytmicznych impulsów nerwowych wysyłanych z kociego mózgu do mięśni krtani, które powodują szybkie zmiany ciśnienia powietrza. Choć brzmi to dość prosto, mruczenie to bardzo złożony oraz precyzyjnie kontrolowany przez zwierzę proces, który dzieje się tylko w ściśle określonych warunkach. Warto ponadto wiedzieć, że mruczenie nie jest wyłącznie domeną kotów domowych – podobne zjawisko obserwuje się bowiem również u niektórych gatunków dzikich dużych kotów, w tym m. in. u pum, co sugeruje, że mruczenie ma ewolucyjne korzenie.
Dlaczego koty mruczą i co chcą nam przez to przekazać?
Koty mruczą z różnych powodów. Najczęściej mruczenie jest wyrazem zadowolenia i pojawia się w momencie, kiedy nasze kocię leży spokojnie, przymyka oczy i znajduje się w stanie głębokiego relaksu. Dźwięk ten jest w takiej sytuacji oznaką błogości, zaufania i komfortu. Koty zazwyczaj mruczą, kiedy są głaskane, gdy zasypiają, a także kiedy czują się bezpiecznie w obecności swojego opiekuna. To jeden ze sposobów kociej komunikacji, za pomocą którego zwierzę przekazuje nam, że czuje się dobrze i jest zadowolone. Warto jednak mieć świadomość, że mruczenie u kota nie zawsze oznacza szczęście.
Niektóre koty mruczą bowiem także w sytuacjach silnie stresowych, np. w czasie choroby, bólu, a nawet tuż przed śmiercią. W takich chwilach dźwięk ten pełni jednak podobną funkcję – ma za zadanie uspokoić kota, pomóc mu się wyciszyć oraz zredukować poziom stresu. Naukowcy przypuszczają, że mruczenie może również wspierać procesy gojenia i łagodzić ból – drgania o określonej częstotliwości stymulują bowiem wydzielanie endorfin, czyli naturalnych substancji przeciwbólowych. W tym kontekście mruczenie jest więc nie tylko formą komunikacji kota z najbliższym otoczeniem, lecz także naturalnym mechanizmem samoleczenia.
Jak odróżnić mruczenie z przyjemności od mruczenia z bólu?
Choć oba rodzaje mruczenia brzmią bardzo do siebie podobnie, uważni opiekunowie kotów są w stanie nauczyć się je rozróżniać, uważnie obserwując zachowanie swojego pupila. Mruczenie z przyjemności zazwyczaj występuje w spokojnych, bezpiecznych sytuacjach – kot leży rozluźniony, jego ciało jest zrelaksowane, a oczy są przymknięte. Kocie dźwięki mają wówczas równy rytm oraz ciche i jednostajne brzmienie. Mruczeniu z zadowolenia mogą towarzyszyć także inne gesty – kot może np. ugniatać łapkami koc lub kolana opiekuna, co jest kolejną oznaką jego zadowolenia, dobrego samopoczucia oraz zaufania.
Mruczenie wynikające z bólu lub dyskomfortu wygląda natomiast inaczej. Zwierzę, które cierpi na określony problem zdrowotny ma napięte ciało, unika kontaktu i dotyku opiekuna, może ukrywać się w trudno dostępnych miejscach, a jego oczy mają zwężone źrenice. Dźwięk mruczenia z bólu często bywa także niższy, przerywany i pojawia się w momentach, gdy kot jest wyczerpany lub osłabiony. W takim przypadku koty używają mruczenia w celu samouspokojenia i złagodzenia bólu. Warto także zwrócić uwagę, czy nie towarzyszą temu inne objawy, takie jak m. in. brak apetytu, apatia czy zmiana w zachowaniu, ponieważ mogą one dodatkowo wskazywać na pogorszenie zdrowia kota oraz wymagać szybkiej konsultacji z lekarzem weterynarii.
Tajemnice kociego mruczenia i jego wpływu na człowieka?
Nie bez powodu wielu miłośników kotów twierdzi, że dźwięk mruczenia ma niemal terapeutyczne działanie. Badania naukowe wykazały, że częstotliwość kociego mruczenia wywiera korzystny wpływ na zdrowie człowieka, funkcjonowanie jego układu nerwowego, redukuje poziom stresu, reguluje ciśnienie krwi oraz wspomaga procesy relaksacji. W momencie, gdy kot leży na kolanach opiekuna i spokojnie, miarowo mruczy, w organizmie człowieka podnosi się także poziom oksytocyny – hormonu odpowiedzialnego za uczucie spokoju i przywiązania.
To właśnie dlatego obecność w domu mruczącego kota pozytywnie wpływa na nastrój ludzi, zmniejsza uczucie samotności oraz pomaga w wyciszeniu się po trudnym dniu. Niektórzy naukowcy sugerują nawet, że długotrwałe obcowanie z mruczącymi kotami może wspierać regenerację organizmu po urazach czy zabiegach. Drgania o niskiej częstotliwości mogą mieć bowiem wpływ na procesy naprawcze tkanek i kości.
Choć takie teorie wymagają dalszych badań, jedno jest pewne – kocie mruczenie to nie tylko niezwykle przyjemny, kojący dźwięk, lecz także dodatkowy element, który sprzyja budowaniu oraz zacieśnianiu więzi łączących te wyjątkowe zwierzęta z człowiekiem. Mruczenie jest bowiem bez wątpienia zjawiskiem niezwykłym – niby proste w mechanizmie swojego powstawania, ale jakże złożone w znaczeniu.