Dlaczego psy tak żywo reagują na inne zwierzęta?
W pierwszej kolejności warto uświadomić sobie, że reakcja psa na inne zwierzęta pojawiające się w jego otoczeniu jest zupełnie naturalnym zachowaniem. Zwierzęta komunikują się bowiem między sobą za pomocą mowy ciała, zapachów i dźwięków, dlatego spotkanie innego osobnika stanowi dla nich intensywne doznanie, któremu często nie sposób się oprzeć.
Jeśli więc pies nie przejdzie odpowiedniego szkolenia, czyli nie zostanie nauczony sprawowania kontroli nad swoim zachowaniem lub jeśli ma ograniczone doświadczenia społeczne, jego reakcja na inne zwierzę może stać się nieprzewidywalna i trudna do kontrolowania przez człowieka. Nieszkolone psy będą więc reagowały na bodźce zewnętrzne instynktownie, co może doprowadzić do szeregu niebezpiecznych sytuacji.
Dlaczego jedne psy są spokojne, a inne wykazują agresję? Z czego wynikają różnice w zachowaniu?
Intensywność i sposób reagowania psów na inne psy zależy od szeregu czynników. Znaczenie mają tu m. in. rasa, indywidualne cechy charakteru, a także wcześniejsze doświadczenia zwierzęcia. Psy o łagodnym usposobieniu mogą reagować spokojnie, wykazując głównie zaciekawienie i chęć nawiązania bliższego kontaktu z innym czworonogiem. Niektóre psy, zwłaszcza bardziej terytorialne lub niepewne siebie zwierzęta, mogą natomiast wykazywać pobudzenie, nadmiernie szczekać, szarpać smycz, a nawet wykazywać zachowania agresywne w stosunku do obcych.
Różnice te są jak najbardziej naturalne i wynikają z indywidualnych predyspozycji genetycznych, poziomu pewności siebie czy przebytego procesu socjalizacji w wieku szczenięcym. Warto mieć przy tym świadomość, że pomimo tych odmienności, każdy pies może skutecznie nauczyć się panowania nad swoimi emocjami i pozostawania obojętnym na mijane zwierzęta, jeśli tylko jego opiekun poświęci mu czas i zaangażuje się w odpowiednie szkolenie.
Dlaczego nauka socjalizacji jest ważna?
Nauczenie psa prawidłowego zachowania wobec innych zwierząt stanowi niezbędny element socjalizacji. Im wcześniej pies zacznie poznawać świat i nauczy się właściwie zachowywać, tym łatwiej będzie mu akceptować różne bodźce, w tym także obecność innych psów.
Prawidłowa socjalizacja jest bardzo ważna, gdyż podnosi poczucie bezpieczeństwa psa, zmniejsza ryzyko rozwoju problemów behawioralnych w późniejszym czasie, a także pozwala czworonogowi lepiej radzić sobie w przestrzeni publicznej. Dzięki niej spacery stają się przyjemniejsze dla obydwu stron, a codzienne sytuacje nie wywołują niepotrzebnego stresu.
Proces socjalizacji najlepiej rozpocząć już w okresie szczenięcym, najlepiej pomiędzy 3. a 16. tygodniem życia, gdyż to właśnie wtedy młode psy są najbardziej otwarte na nowe doświadczenia oraz łatwo uczą się prawidłowych wzorców zachowań. Jeśli opiekun podejmie pracę ze swoim pupilem później, nadal może osiągnąć bardzo dobre efekty, lecz istnieje duże prawdopodobieństwo, że nauka będzie wymagała więcej cierpliwości, czasu i konsekwencji.
Jak nauczyć psa samokontroli i wybrać dobry moment na trening?
Najlepszym momentem na rozpoczęcie nauki jest okres, w którym pies wykazuje już pewną stabilność emocjonalną, a jego umysł jest chłonny i podatny na przyswajanie nowych zachowań. U szczeniąt pierwsze ćwiczenia można rozpocząć po opanowaniu wszechstronnych podstaw w czasie socjalizacji przy stopniowym wprowadzaniu zróżnicowanych bodźców, natomiast u psów dorosłych w momencie, kiedy opiekun zauważy, że spotkania z innymi psami zaczynają sprawiać zwierzęciu trudność.
Ważne jest jednak, aby nie czekać z nauką socjalizacji do momentu, kiedy negatywne zachowania będą już na tyle utrwalone, że ich oduczenie psa będzie trudne i czasochłonne. Im szybciej opiekun zareaguje bowiem na trudności behawioralne zwierzęcia, tym łatwiej i szybciej będzie w stanie wypracować zrównoważone zachowanie pupila.
Socjalizacja psa krok po kroku
Proces nauki właściwego zachowania na spacerze wymaga cierpliwości, konsekwencji oraz umiejętności zarządzania emocjami psa. Pierwsze treningi najlepiej przeprowadzić w czasie spacerów w znanym psu otoczeniu, zapewniając mu na początku bezpieczny dystans od innych zwierząt. Opiekun powinien znaleźć taką odległość, przy której jego pupil będzie w stanie skupić się na poleceniach i nie reagować pobudzeniem. Za utrzymywanie kontaktu wzrokowego z człowiekiem oraz spokojne zachowanie należy psa nagradzać, a w miarę postępów stopniowo zmniejszać dystans. Cały proces socjalizacji powinien odbywać się w tempie dostosowanym do możliwości i indywidualnych potrzeb zwierzęcia.
Kolejnym etapem treningu jest natomiast wprowadzanie praktycznych ćwiczeń zachowania w różnych miejscach po to, aby pies nauczył się radzić sobie w odmiennych sytuacjach życia codziennego. Jeśli podczas spaceru pies zacznie szczekać lub zbyt intensywnie reagować na innego psa, należy wrócić do poprzedniego etapu i ponownie zwiększyć dystans. Równolegle z nauką panowania nad emocjami w stosunku do innych czworonogów, warto rozpocząć także pracę nad dodatkowymi komendami, które zwiększają poczucie kontroli oraz pozwolą trzymać zachowanie psa w ryzach w szczególnie trudnych sytuacjach. Polecenia takie, jak „spokój”, „do nogi”, czy „siad” powinny być znane i opanowane przez każde zwierzę.
W skutecznej nauce bardzo ważne jest również to, aby nie karać za pobudzenie czy szczekanie psa, które to zachowania początkowo mogą pojawiać się dość często, lecz zamiast tego pochwalić go i nagrodzić smakołykiem za każde pożądane zachowanie – to właśnie ten gest jasno komunikuje mu bowiem prawidłowy, akceptowalny przez opiekuna wzorzec zachowania, buduje wzajemne zaufanie oraz wzmacnia poczucie bezpieczeństwa. Warto w tym celu sięgnąć po uwielbiane przez czworonogi przysmaki i nagradzać nimi pupila za każdy, nawet najmniejszy sukces na tym polu. Kluczem do sukcesu w pracy nad prawidłową socjalizacją jest bez wątpienia systematyczność, gdyż tylko regularna praca pozwoli utrwalić spokojne reakcje oraz sprawi, że staną się one częścią natury naszego pupila.
Samodzielne szkolenie czy pomoc behawiorysty? Kiedy warto skorzystać ze wsparcia specjalisty?
Naukę niereagowania na inne psy można przeprowadzić zarówno samodzielnie, jeśli mamy do tego odpowiednią wiedzę, doświadczenie, cierpliwość oraz czas, jak i skorzystać z profesjonalnego wsparcia osoby, która socjalizacją zwierząt zajmuje się zawodowo. Pomoc behawiorysty okaże się niezwykle cenna zwłaszcza w sytuacji, kiedy reakcje twojego psa są bardzo intensywne lub kiedy opiekun czuje, że nie sam nie poradzi sobie z nauką.
Specjalista, po poznaniu bliżej zwierzęcia, wskaże techniki, które najlepiej sprawdzą się w konkretnym przypadku oraz przeprowadzi szkolenie, które pozwoli nauczyć psa niereagowania na inne psy. Dzięki profesjonalnej pomocy proces nauki stanie się szybszy, bezpieczniejszy i bardziej komfortowy zarówno dla zwierzęcia, jak i jego opiekuna.